Fotograaf Jan Zeeman maakte 101 portretten van Groningers getroffen door de aardbevingen. Zij wachten aan de keukentafel op een oplossing van hoger hand. De foto’s en verhalen vormen samen de serie ‘Ik Wacht’, een project van Dagblad van het Noorden. Ze zijn opgenomen in de expositie Gronings Gas, die nog tot 2 juni te zien is tijdens de Zilveren Camera tentoonstelling in de synagoge in Groningen.

Door Eline Kuper, 21-05-2019

‘Ik Wacht’ laat Groningers aan het woord die in onzekerheid wachten op een oplossing voor hun problemen veroorzaakt door de gaswinning. Zij werden geïnterviewd door een verslaggever en Zeeman legde ze vast op beeld, alle 101 portretten. Als het aan hem lag, was de serie nog veel langer doorgegaan: ‘’Om de aandacht vast te houden.’’

Welk portret hem het meest is bijgebleven, is geen makkelijke keuze. Het echtpaar de Vries uit Overschild heeft bij Zeeman een onuitwisbare indruk achtergelaten. ‘’Zulke vriendelijke mensen die op een afschuwelijke manier behandeld zijn. NAM en Centrum Veilig Wonen nemen hen niet serieus omdat zij vaardiger zijn in het Gronings dan in het Nederlands.’’ Ook het echtpaar Holtjer schiet Zeeman direct binnen. ‘’Die mensen hebben ook enorm veel meegemaakt.’’ Waarom het zo moeilijk is een keuze te maken? ‘’Ik wil niet dat er een soort competitiestrijd ontstaat; wie is het grootste slachtoffer?’’ Volgens Zeeman zijn er nog duizenden mensen die hij had kunnen fotograferen. Schaderegelingen zorgen er volgens hem onder meer voor dat niet meer mensen zich hebben aangemeld voor de serie.

Alsof de duivel ermee speelde, belandde Zeeman halverwege het maken van de serie zelf aan de andere kant van de lens. In maart werd ook hij een van de wachtenden. ‘’Ik kreeg een brief van de gemeente, waaruit bleek dat mijn huis, uit een berekening van de HRA-methode, een verhoogd risico heeft.’’ Het is nu onzeker of zijn huis kan blijven staan.

Diezelfde onzekerheid is aanwezig op de foto’s van de wachtenden. Zo komen er beelden van stapels papierwerk uitgestald over keukentafels voorbij, bij anderen is de vermoeidheid bijna voelbaar. Naarmate de serie vordert, worden de blikken van de wachtenden strakker, altijd naar de camera gericht. Dat was een bewuste keuze van Zeeman. ‘’De wachtenden hebben een onzichtbare vijand. Als ik een conflict met iemand heb, kijk ik diegene aan. Deze mensen hebben het lef om de strijd aan te gaan.’’ De tegenstander? ‘’Minister Wiebes en daarvoor minister Kamp.’’

Een selectie van de verhalen en portretten zijn nu te bekijken in de expositie Gronings Gas in de synagoge. De tentoonstelling nodigt bezoekers uit om samen op zoek te gaan naar oplossingen voor de toekomst, een zónder het gebruik van Gronings gas. Hoewel Zeeman aangeeft de heilige graal ook niet in handen te hebben, denkt hij wel aan een oplossing: ‘’Waterstof. Nu wordt er enkel gefocust op windmolens en zonnepanelen. Maar als je ziet hoeveel energie, beton en moeite het kost zo’n windmolen te bouwen. Dat gebeurt dan weer met energie uit steenkool. Ik vind het stuitend dat hier niet over gesproken wordt. Misschien ben ik wel de Don Quichot die tegen de windmolens vecht, alleen heb ik geen ezel, maar mijn camera.’’

Hoewel  Zeeman geen vertrouwen heeft in de regering om de schade te herstellen, ‘’dezelfde mond die jubelend de gaswinning aankondigde’’, hoopt hij dat de serie effect zal hebben. ‘Ik Wacht’ is aangekomen in de Tweede Kamer, volgende maand verschijnt het boek met alle persoonlijke verhalen. Het onderwerp moet actueel blijven en niet worden vergeten, vindt Zeeman. ‘’Kop d’r veur.’’

Ik Wacht 39: Jan en Liefke Munneke uit Krewerd © Jan Zeeman

©2019 NON Fiction Photo site gesponsord door Borgesius Consulting

of

Login met je gegevens

of    

Je gegevens vergeten?

of

Create Account